สภาพของผู้ล้างไตช่องท้อง

      ระยะเวลาผ่านไป 7 เดือนนับแต่ปลายปี 2558 นับแต่ได้เล่าเรื่อง เมื่อแม่ล้างไตช่องท้อง เราพยายามเสาะหายรายชื่อผู้ล้างไตช่องท้องในละแวกใกล้เคียง เพื่อศึกษา และเรียนรู้ประสบการณ์การดูแลตนเองของผุู้ป่วย  รวมถึงการหาหนทางการเพิ่มเลือดแทนการให้เลือดจากโรงพยาบาล  เราได้ตระเวณไปคุยกับผู้ป่วยที่ล้างไตช่องท้องนับสิบรายในละแวกใกล้เคียง (ต้องขอบคุณทีมพยาบาล ห้องล้างไตช่องท้องขอ รพศ.นครปฐมที่ให้ข้อมูลผู้ป่วยในละแวกใกล้เคียง) สิ่งที่เราพบว่าผู้ป่วยล้างไตช่องท้องจะประสบพบเจอ และหาทางแก้ไข หลังจากเจาะช่องท้องไปแล้วคือ

      1. ท้องผูก  2. ปัสสาวะน้อย หรือไม่มี หากล้างไตช่องท้องนาน ๆ 3. ติดเชื้อซึ่งมักจะเกิดจากการทานอาหาร เช่นอาหารไม่สะอาด 4. ขาบวม หากนั่งห้อยขา หรือขาลงทั้งวัน 5. อ่อนเพลีย ไม่ค่อยมีแรง 6. ไอ    ซึ่งอาการเหล่านี้ จะมีมากน้อยหรือไม่มีเลยขึ้นกับการดูแลเอาใจใส่และสังเกตตนเองของคนไข้หรือญาติที่ดูแล

       สำหรับแม่แล้ว ปัญหาท้องผูกลดลงเมื่อทานกล้วยน้ำว้า หรือทานผักลวกเป็นประจำ  แม่ยังคงปัสสาวะ (ทางร.พ.ให้ยาขับปัสสาวะ) แม่บอกว่าส่วนหนึ่งที่ฉี่มากเกิดจากการทานยาเลือดกวาง (แคปซูล) ทำให้มีกำลังขึ้น ไม่เหนือยและปัสสาวะได้มากขึ้น  

       อย่างไรก็ตาม นับแต่เจาะช่องท้องมา แม่ติดเชื้อจากอาหาร 4 ครั้งแล้ว !!! และสาเหตุทั้งหมดมาจากอาหารที่ทาน ครั้งแรกน้ำพริกเห็ดค้างคืน ครั้งที่สองอาหารสดไม่ได้ปรุงสุก ครั้งที่สามจากจานใส่ไข่ขาวที่เน่าเสียแล้วโดยไม่ทันได้เปลี่ยนจาน  และครั้งสุดท้ายจากการทานอาหารนอกบ้านที่ไม่ร้อน  การติดเชื้อเป็นจุดอ่อนของการล้างไตช่องท้องก็จริง แต่ไม่ใ่ช่สิงที่น่ากลัว หากคนป่วยหรือญาติ เฝ้าระวังอาหาร เพราะเมื่อติดเชื่อ สิ่งแรกที่จะเกิดขึ้นคือน้ำขุ่นเป็นสีน้ำอ้อย สีแดง  และตามมาด้วยมีไข้  เมื่อใดก็ตามน้ำเปลี่ยนจากใสเป็นขุ่น เราก็รีบถ่ายน้ำยาซ้ำ สองสามครั้ง และพาไปรพ.ทันที พร้อมกับนำถุงน้ำยาที่ล้างออกมาครั้งแรกไป รพ. เพื่อตรวจเชื่้อ ซึ่งก็จะรักษาได้ทัน  รายที่เป็นหนักคือปล่อยเอาไว้จนเป็นไข้ หลายวัน เชื้ออาจลามไปถึงสายภายในช่องท้อง ซึ่งทำให้ต้องเปลี่ยนการล้างไตทางช่องท้องมาฟอกที่คอโดยเจาะคอ ชั่วคราว จึงกลับมาล้างไตช่องท้องดังเดิม  ผู้ป่วยรายหนึ่ง ที่ผ่านปัญหาดังกล่าวได้เล่าว่า เขามาทบทวนดูแล้ว การล้างไตช่องท้องดีกว่าการเจาะและฟอกไตเยอะเลย  เพราะช่วงที่เขาฟอกไต เขาต้องควบคุมอาหาร มีครั้งหนึ่งเขาทานเกิน เครื่องฟอกดูเลือดเขาออกมาเขาเจ็บมา จนต้องบอกให้เบา และพัก 

 

    กล่าวได้ว่า การล้างไตช่องท้องมีข้อดีหลายประการ และประการที่น่าสนใจคือคนล้างไตช่องท้อง ทานได้ทุกอย่าง ไม่ต้องควบคุมการทานอาหาร อยู่ที่ว่าคนล้างไตจะทานได้หรือไม่ สำหรับแม่แล้ว ทานเก่งมาก วันละ 4 มื้อทีเดียว 

 

   สิ่งที่เป็นข้อกังวลคือ "ขาบวม" เพราะแม่ชอบนั่งห้อยเท้า แม่นอนหนุนหมอนสูงได้ไม่นานก็ต้องลุกนั่ง เพราะอึดอัดและบอกว่านั่งคว่ำหน้าและนอนหลับ รู้สึกสบายกว่า ทำให้ขาบวม เวลานี้จึงต้องให้หมอนวดมานวดฝ่าเท้าในช่วงล้างไตช่องท้องเพื่อให้น้ำขับออกมาได้มากขึ้น ซึ่งแม่บอกว่า รู้สึกดีขึ้น เมื่อหมอนวดมานวดฝ่าเท้า ทำให้หายใจสะดวก 

   เรื่องความอ่อนเพลีย ไม่ค่อยมีแรง เป็นสิ่งที่แก้ไขได้ยากเพราะทำงานหนักไม่ได้จะเหนื่อย ทุกวันนี้ พยายามเดินไปมา แต่ส่วนใหญ่ก็จะนั่ง (555) ไม่ยอมเดินเท่าใด ต้องคอยชวน หรือกระตุ้นให้เดินบ้าง สำหรับเรื่องไอ จะน้อยลง เพราะได้ทบทวนดูแล้วพบว่า หากทานของทอด ของผัดน้ำมัน จะไอ หากทานนึ่ง ต้ม จะไม่มีอาการ

ทานได้ทุกอย่าง บางอย่างทานได้แต่ควบคุมอย่าให้มากไป ใช้ชีวิตเหมือนคนปกติ

    ทุกวันนี้ แม่ทานปลานึ่งทุกวัน และไข่ขาวลวกวันละ 5-7 ฟอง โดยการกินไข่่ลวก จะลวกน้ำเดือด ปิดฝาไว้ พอน้ำเริ่มเย็น ก็ต้มและใส่อีกครั้งปิดฝา ครั้งหลัง ทิ้งไว้สักพักจะตอกไข่ขาวทาน โดยทิ้งไข่แดงที่เป็นลูก ๆ  และไข่ขาวจะเหมือนสังขยา ทานง่าย แม่จึงทานได้วันละ 5-7 ฟอง สบาย ๆ แต่ชอบทานกับข้าวต้ม ใส่ปลานึ่ง พริกไทย และซีอิ๊วเล็กน้อย 

 

   หากเป็นมื้อปกติก็ทานร่วมกัน ทานได้หมด อะไรที่บอกว่าคนล้างไตทานไม่ได้ ก็พิสูจน์มาแล้วว่า ทานได้สบาย ๆ เ่ช่น ช่วงฤดูร้อน อากาศร้อนมาก เราซื้อแตงโมมา แม่เห็นอยากทาน เราก็กลัวไม่กล้าให้ แต่ลองยืนให้ชิ้นเล็ก ๆ ทานดู ปรากฎว่าไม่เป็นอะไร วันรุ่งขึ้นก็เพิ่่มชิ้นใหญ่หน่อย ก็ปกติ ก็เลยทาน แต่อย่างไรก็ตาม ทานมากไม่ได้ เพราะ "น้ำเยอะ" ไม่เหมาะกับคนไตวาย

  มีอะไรบ้างนะ ที่แม่ไม่ทาน ก็จะมีพวกถั่ว ซึ่งแม่ไม่ทาน เพราะพื้นฐานเป็นโรคเก๊าต์มาก่อน จึงไม่ทานอยู่แล้ว สังเกตดูว่า พวกปลา ผักลวก แม่แต่น้ำพริก หากทำให้สะอาด นึ่งให้สุก ทานได้หมด แม้แต่ปลาร้า เพียงแต่อย่าเค็มและเพิ่มผักเข้าไปคลุกเคล้า หากเค็มขาจะบวม  แม่ชอบแกงไตปลา น้ำยา ทานกับขนมจีน เพราะเป็นคนใต้  ขนมจีนก็เลยนำมาต้มให้ร้อนเทน้ำทิ้ง แล้วค่อยทาน ไตปลาก็ไม่เค็ม แต่เรื่องเผ็ดแม่ชอบมาก ก็ให้เผ็ดแต่ลดเผ็ดลง   

   ผลไม้ทานได้หมด สังเกตุที่ทานแล้วดี คือ กล้วยน้ำว้า กล้วยหักมุกย่าง กล้วยตากนำมานึ่งสุก หรือแม้แต่มะขามหวาน นำมานึ่งสุกและเก็บเข้าตู้เย็น ค่อย ๆ ทานช่วยแก้ท้องผูกได้ดีทีเดียว 

   ทุกวันนี้แม่ทานยาแคปซูลเลือดกวางวันละเม็ด ทำให้มีกำลัง และเพิ่มเลือด เคยคุยกับคนไข้รายหนึ่ง สามีล้างไตช่องท้องมา 7 ปีแล้ว ดูสุขภาพดีแข็งแรง ไม่ติดเชื้อเลย เธอเล่าว่าทานแคปซูลจระเข้ทุกวัน เราเคยซื้อมาลอง ปรากฎว่า แม่ท้องเสีย ควบคุมการถ่ายไม่ได้ พอหยุดยาก็หาย  ได้คุยกับหมอจีน หมอแนะนำว่าให้ทานยาเลือดกวาง (แคปซูล)เหมาะกับคนธาตุเย็น (ไต ธาตุเย็น คนเป็นมะเร็งธาตุร้อน เหมาะกับแคปซูลเลือกจระเข้ )  จึงไปซื้อมาลอง และทานจนทุกวันนี้

   ผ่านไปประมาณ 9 เดือนเศษ หมอยังไม่ได้ให้ไปให้เลือดเลย และแม่บอกว่า สภาพตอนนี้รู้สึกว่าดี และแข็งแรง  การล้างไตช่องท้องจึงเป็นทางเลือกหนึ่งที่คนไตวายคนทบทวนหากจะเลือกระหว่างการฟอกไต กับการล้างไตช่องท้อง เพราะเวลาส่วนใหญ่จะอยู่กับบ้าน ซึ่งผู้สูงอายุจะคุ้นเคยกับการใช้ชีวิตกับบ้านด้วย 

  หากใครอยากได้ข้อมูลหรืออยากคุยแลกเปลี่ยนกัน ติดต่อดิฉันได้นะคะ ที่ 0840975309 (สุ)

 

Comment

Comment:

Tweet